Tym, co czyni Chianti szczególnie interesującym, jest fakt, że przepis na to wino datuje się na okolice XVII lub XVIII wieku, co nadaje mu długą historię, której korzenie sięgają kilku wieków.
Wino z regionu Chianti
Region zwany Chianti został zdefiniowany po raz pierwszy w 1716 przez Kosmę III Medyceusza, suwerennego księcia Wielkiego Księstwa Toskanii. Dotyczył obszaru w pobliżu wiosek pamiętających czasy Etrusków: Gaiole, Castellina i Radda. Region nazywano także Lega del Chianti, a później po prostu Provincia del Chianti. W 1932 roku mocą decyzji rządu włoskiego nastąpiło ponownie zdefiniowane i zreorganizowane tego obszaru, przy czym został on znacznie poszerzony. Podzielono go na siedem subregionów: Classico, Colli Aretini, Colli Fiorentini, Colline Pisane, Colli Senesi, Montalbano and Rufina, dawne tereny nazywane „Sercem Chianti” weszły w skład subregionu Chianti Clasisco. W 1967 roku utworzona została apelacja Chianti DOC, w 1984 Chianti DOCG, a w 1996 Chianti Classico DOCG.
Skład wina Chianti
Tym, który pierwszy ustalił w połowie dziewiętnastego wieku skład wina z Chianti był baron Bettino Ricasoli, ówczesny minister spraw wewnętrznych Wielkiego Księstwa Toskanii i późniejszy premier Włoch. Do tego czasu były to różne kupaże lokalnych szczepów bazujące jednak głównie na odmianie Canaiolo. „Receptura chianti” według barona Ricasoli to:
- 70% Sangiovese,
- 15% Canaiolo,
- 10% Malvasia bianca,
- 5% innych lokalnych czerwonych odmian.
Przepisy DOC z 1967 roku mówiły o
Sangiovese i 10 do 30% Malvasia i Trebbiano. Pod koniec dziewiętnastego wieku przyszła epidemia mączniaka, a następnie tak jak w całej Europie filoksery, doprowadzając do zniszczenia upraw i ruiny wielu winnic. Nastąpił poważny, głęboki i długotrwały kryzys ekonomiczny oraz masowa emigracja do Nowego Świata. Sytuację pogarszał też chaos związany z burzliwym procesem jednoczenia się Włoch (wł - il Risorgimento). Powoli ci, którzy nie porzucili swoich winnic koncentrowali się na wysokowydajnych odmianach Trebbiano i
Sangiovese, szczepionki których sprowadzano z pobliskiej Romanii. Po kolejnym kryzysie i zapaści gospodarczej, jaka przyszła po II Wojnie Światowej, zrodził się obszerny rynek na niedrogie i dobre jakościowo wina codzienne. I właśnie wina z Chianti doskonale trafiały w potrzeby tego rynku.
Chianti a Chianti Classico — czym się różnią?
Choć obie nazwy — Chianti i Chianti Classico — brzmią niemal identycznie, w praktyce oznaczają dwie odrębne apelacje o różnym statusie i geografii. Chianti DOCG to szeroka, ogólna apelacja obejmująca aż siedem subregionów rozsianych po całej Toskanii, od Colli Fiorentini po Rufina. Chianti Classico DOCG to z kolei historyczne "serce" regionu — dawna Lega del Chianti, wyodrębniona spod ogólnej nazwy w 1996 roku i podlegająca surowszym wymaganiom jakościowym. Wina z tego obszaru rozpoznasz po charakterystycznym symbolu czarnego koguta (Gallo Nero) na szyjce butelki. Poniższa tabela pokazuje najważniejsze różnice między obiema apelacjami w pigułce.
| Cecha |
Chianti DOCG |
Chianti Classico DOCG |
| Obszar |
Cały region, 7 subregionów |
Historyczne "serce" (Gaiole, Castellina, Radda) |
| Apelacja od |
1932 / DOCG 1984 |
DOCG 1996 (wcześniej część Chianti) |
| Min. Sangiovese |
70% |
80% |
| Symbol na etykiecie |
brak |
Gallo Nero (czarny kogut) |
| Charakter wina |
Lżejszy, bardziej codzienny |
Bardziej skoncentrowany, prestiżowy |
Gallo Nero — czarny kogut, symbol Chianti Classico
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wizualnych związanych z regionem jest Gallo Nero, czyli czarny kogut, widniejący na szyjkach butelek Chianti Classico jako oficjalny znak jakości Consorzio Vino Chianti Classico. Symbol ten ma jednak znacznie głębsze korzenie niż współczesny marketing win.
Według średniowiecznej legendy, Florencja i Siena od wieków rywalizowały o wpływy w regionie Chianti, a spór o dokładny przebieg granicy między obiema republikami postanowiono rozstrzygnąć w nietypowy sposób: konni rycerze z obu miast mieli wyruszyć w drogę na dźwięk piania koguta o świcie, a granicę wyznaczało miejsce ich spotkania. Sieneński kogut, dobrze odżywiony i wypoczęty, piał dopiero, gdy słońce było już wysoko, podczas gdy florencki kogut — celowo głodzony przez kilka dni — zapiał jeszcze przed świtem, w ciemnościach. Dzięki temu florencki jeździec zyskał dużą przewagę czasową i wyznaczył granicę znacznie bliżej Sieny, niż wynikałoby to z rzeczywistego podziału terenu.
Czarny kogut, upamiętniający ten spryt Florentczyków, do dziś jest symbolem regionu Chianti Classico i gwarancją, że wino pochodzi z jego historycznego, ściśle wytyczonego serca.
Wszechstronny smak wina Chianti
Wino Chianti zrobione na bazie odmiany winorośli Sangiovese charakteryzuje się owocowymi nutami wiśni, jeżyn i śliwek, co dodaje świeżości i intensywności smaku. Nie da się jednak ukryć, że jest to wszechstronne wino, które w zależności od zastosowanej mieszanki, mogą nieść przyjemne smaki przypraw, w tym kawy, czy tytoniu. Ta różnorodność smakowa sprawia, że Chianti doskonale komponuje się z różnymi potrawami. Do czego pasuje to wino?
Jak i z czym podawać wino Chianti?
Wino Chianti doskonale współgra z mięsem z grilla, podkreślając intensywność smaku pieczonego mięsa. Chianti jest często wybierane do pizzy, potraw z grzybami i makaronów. Jego świeże, owocowe akcenty równoważą intensywność sosów i przypraw, tworząc tym samym zgrane połączenie smakowe. Dodatkowo, wino to sprawdza się znakomicie z wędlinami, a także serami — zarówno tymi klasycznymi, jak i również bardziej wyrazistymi. Wino Chianti potrafi podkreślić smak potrawy, dlatego dobrze sprawdzi się w towarzystwie różnorodnych potraw na stole. A jak podawać wino Chianti?
Chianti tradycyjnie rozlewało się do charakterystycznych pękatych butelek w słomianej plecionce zwanych fiasco. Jednak obecnie tylko kilku producentów kultywuje tę tradycję, zwykle ze względów pragmatycznych rozlewa się wino do najpopularniejszych butelek typu bordoskiego. Aktualnie dla urozmaicenia bukietu smaków, zaleca się podawanie tego wina w kieliszku o kształcie tulipana — tym sposobem aromat kierowany jest w stronę nozdrzy, co pozwala w pełni cieszyć się smakiem i zapachem wina. Dodatkowo istnieje kilka kluczowych wskazówek dotyczących serwowania wina.
Zaleca się, aby wino Chianti zostało pozostawione w otwartej butelce do oddychania przez kilka godzin przed podaniem, co ma wpływ na pełne otwarcie aromatów i smaków. Wino powinno mieć temperaturę od 16 do 18 stopni Celsjusza. Zobacz również inne wina włoskie dostępne w ofercie!
FAQ – 4 najczęstsze pytania o wino Chianti
- Skąd pochodzi wino Chianti i jaka jest jego historia?
Chianti to wizytówka włoskiej Toskanii i jedno z najbardziej rozpoznawalnych win na świecie, którego pierwsze receptury sięgają XVII i XVIII wieku. Granice tego winiarskiego regionu zostały oficjalnie zdefiniowane w 1716 roku. Z biegiem lat obszar ten poszerzano i modyfikowano, a dziś dzieli się on na siedem subregionów, wśród których historycznym sercem pozostaje prestiżowe Chianti Classico.
- Z jakich szczepów winogron produkuje się wino Chianti?
Historyczną i klasyczną recepturę wina ustalił w połowie XIX wieku baron Bettino Ricasoli. Zgodnie z jego wytycznymi idealne proporcje to 70% szczepu Sangiovese, z dodatkiem odmian Canaiolo, Malvasia bianca oraz innych lokalnych czerwonych winogron. Do dziś to właśnie szczep Sangiovese stanowi absolutną bazę tego wina, decydując o jego unikalnym i rozpoznawalnym charakterze.
- Czym charakteryzuje się smak i aromat tego włoskiego wina?
Dzięki oparciu produkcji na odmianie Sangiovese, Chianti wyróżnia się intensywnymi, świeżymi i bardzo owocowymi nutami wiśni, jeżyn oraz śliwek. Jest to trunek niezwykle wszechstronny, dlatego w zależności od zastosowanego przez winiarzy kupażu, w jego bogatym bukiecie można wyczuć również intrygujące aromaty przypraw, a w niektórych przypadkach nawet subtelne akcenty kawy czy tytoniu.
- Z jakimi potrawami łączyć Chianti i jak je prawidłowo serwować?
Wino to idealnie przełamuje smak mięsa z grilla, a także znakomicie uzupełnia klasyczne dania kuchni włoskiej, takie jak pizza, makarony i potrawy z grzybami. Świetnie pasuje również do wędlin oraz wyrazistych serów. Aby w pełni cieszyć się jego bukietem, należy serwować je w kieliszkach o kształcie tulipana, w temperaturze od 16 do 18 stopni Celsjusza. Warto pamiętać, aby przed podaniem otworzyć butelkę na kilka godzin i pozwolić winu pooddychać.
Dostępny
