Grecja – górzysty, śródziemnomorski kraj na zalanej słońcem południowym wschodzie Europy – jest często uważana za kolebkę cywilizacji zachodniej. Dowody archeologiczne sugerują, że wino było produkowane w niektórych częściach Grecji od ponad 4000 lat. Odniesienia w Iliadzie i Odysei Homera potwierdzają, że uprawa winorośli była tu powszechna już w VIII wieku p.n.e. Znaczenie wina widoczne jest również w mitologii greckiej. Dionizos (grecki bóg wina) pojawia się in legendach z każdej części Grecji, od równin Attyki po egejską wyspę Chios.
Czytaj więcej
Historia greckiego wina
Począwszy od IV wieku burzliwa historia Grecji jako części Cesarstwa Bizantyjskiego sprawiła, że produkcja wina nie kwitła tak jak w sąsiednich Włoszech. W rezultacie znaczenie Grecji we współczesnym świecie wina jest znacznie mniejsze, niż można by przypuszczać, biorąc pod uwagę jej wczesny sukces. Jednak pod koniec XX wieku greckie winiarstwo wykazywało oznaki ożywienia, wspierane przez nowoczesne techniki winiarskie i pokolenie zmotywowanych, skoncentrowanych na jakości producentów.
Nowoczesne oblicze greckiego wina łączy tradycję z nowoczesnością. Rodzime greckie odmiany winorośli, takie jak Assyrtico, Agiorgitiko i Xynomavro, można znaleźć obok tak znanych międzynarodowych (francuskich) odmian, jak Cabernet Sauvignon i Chardonnay. Portfolio greckich win XXI wieku obejmuje wszystko, od świeżych białych, pachnących cytrusami i musujących różowych, po soczyście słodkie czerwienie.
Produkcja wina greckiego
Geograficznie rzecz biorąc, Grecja składa się z lądu i licznych wysp. Grecki kontynent pokrywa południową krawędź Półwyspu Bałkańskiego, wcinając się w Morze Śródziemne między południowymi Włochami a Turcją. Od wschodu i zachodu otaczają ją odpowiednio morza Egejskie i Jońskie. Ma to silny wpływ na różne mezoklimaty kraju.
Uprawę winorośli można spotkać praktycznie w każdym zakątku Grecji, choć jej skala różni się znacznie w zależności od regionu. Preferowane style również znacznie się różnią. Na północnym zachodzie (w grecznej Macedonii) preferowane są bogate wina taninowe wytwarzane z Xynomavro. Półwysep Peloponez na południu uzupełnia czerwienie oparte na Agiorgitiko świeżymi, mocno kwaśnymi białymi z Moschofilero. Wyspy Egejskie słyną na całym świecie z wytrawnych win asyryckich z Santorini oraz słodkich win Muscat wytwarzanych na Rodos, Samos i Limnos.
Żaden opis greckiego wina nie byłby kompletny bez odniesienia do Retsiny. Mówi się, że ten charakterystycznie grecki, żywiczny styl wina rozwinął się, gdy żywica sosnowa została użyta jako szczelne uszczelnienie naczyń do przechowywania wina. Dziś Retsina jest wytwarzana z wyboru, a nie z konieczności, poprzez dodanie żywicy sosnowej podczas fermentacji. Współczesne wina Retsina pochodzą głównie z Attyki. Są one zazwyczaj oparte na białych winogron Savatiano, chociaż Roditis i Assyrtico są również stosowane przez niektórych producentów. Retsina służy jako łącznik do przeszłości, przypomnienie, jak ważna była Grecja w rozwoju europejskiej kultury winiarskiej. Nawet Rzymianie cenili greckie wino ponad własne (co widać w cenach realizowanych dla greckiego importu).
Onomasia Proelefseos Anoteras Piotitos (OPAP) i Onomasia Proelefseos Eleghomeni (OPE) to dwa główne określenia jakości wina w Grecji. Obejmują odpowiednio wina wytrawne i słodkie. Na niższym poziomie, ChOG Topikos Inos (wino lokalne/wiejskie) i Epitrapezios Inos (wino stołowe) obejmują większe obszary i szeroką gamę stylów wina i odmian winorośli. Początek XXI wieku był burzliwym czasem dla Grecji, z polityczną niestabilnością i ogromnym kryzysem zadłużenia zagrażającym całej gospodarce Europy. Jednak pełne czerwone wina wytwarzane z Agiorgitiko i Xynomavro pokazują potencjał rdzennych greckich winogron. Regiony winiarskie Naousa, Nemea, Mantinia, Samos i wyspa Santorini nadal stanowią wzorce dla reszty kraju.
Nasza oferta obejmuje również wina z innych krajów. Polecamy między innymi wina gruzińskie, czy też wina z Włoch.
FAQ – 4 szybkie pytania o wina greckie
- Czym charakteryzuje się słynne greckie wino Retsina?
Retsina to unikalne, tradycyjne wino o charakterystycznym żywicznym smaku. Styl ten zrodził się w starożytności, gdy żywicy sosnowej używano do uszczelniania naczyń z winem. Współcześnie Retsinę produkuje się głównie w Attyce z białego szczepu Savatiano (czasem z dodatkiem Roditis i Assyrtico), dodając żywicę sosnową celowo w trakcie procesu fermentacji.
- Jakie są najważniejsze rdzenne odmiany winorośli w Grecji?
Grecja słynie ze wspaniałych, lokalnych szczepów. Do najważniejszych należą: Xynomavro (dający bogate, mocno taniczne wina czerwone na północy kraju), Agiorgitiko (będący podstawą pełnych czerwieni na Peloponezie) oraz białe Assyrtico (szczep dający słynne na całym świecie, wybitnie wytrawne wina mineralne z wyspy Santorini).
- Które greckie regiony winiarskie uchodzą za najważniejsze?
Najbardziej cenionymi regionami stanowiącymi wzorzec jakości dla całego kraju są: Naousa, Nemea, Mantinia, a także wyspy Samos (słynąca ze słodkich win Muscat) oraz wspomniana, wulkaniczna wyspa Santorini.
- Jak na etykietach oznaczane osą greckie wina najwyższej jakości?
Dwa najważniejsze i najwyższe oznaczenia jakościowe w Grecji to OPAP (Onomasia Proelefseos Anoteras Piotitos) dedykowane dla win wytrawnych oraz OPE (Onomasia Proelefseos Eleghomeni) zarezerwowane dla win słodkich. Poniżej nich w hierarchii znajdują się wina regionalne (ChOG Topikos Inos) oraz stołowe (Epitrapezios Inos).