PORTUGALIA KRAINA WINEM PŁYNĄCA ...

portugaliaO portugalskim winie, znanym na całym świecie, mówi się, że „ma duszę”. Ogromna jest jego różnorodność: wina młode ( białe i czerwone ), wina dojrzałe ( białe i czerwone ), wina wzmocnione ( Porto i Madera ), wina deserowe ( Carcavelos, Moscatel de Setúbal ), wina musujące ( białe i czerwone ) i wino różowe. Ta szeroka gama i wysoka jakość win sprawia, ze do każdego dania każdej kuchni świata dobrać można odpowiednie portugalskie wino.

Portugalczycy zawsze lubili własne wina, a nie znając innych trunków, nawykli do lokalnych stylów, które trwały od stuleci. To właśnie długa izolacja Portugalii od modnych trendów i uniwersalnych receptur pozwoliła zachować jej całe bogactwo rodzimych szczepów winnych, dzięki czemu dzisiaj tak atrakcyjnie wyróżnia się na tle reszty Europy, niemal bez reszty podbitej przez garść odmian międzynarodowych. Na przykład Touriga Nacional, Touriga Francesa i Tinto Cão to odmiany wykorzystywane nie tylko do produkcji wina Porto, ale także do produkcji znakomitych czerwonych win stołowych. Trincadeira Preta daje wyjątkowo soczyste, młode wino. Innymi szlachetnymi szczepami są Tinta Roriz uprawiana na północy i Aragonês na południu. Na tym bynajmniej nie kończy się gama najlepszych, portugalskich czerwonych odmian o wyjątkowo wielkim charakterze. Arinto reprezentuje najszlachetniejszą białą odmianę. Znany jest także Bical, Encruzado, a do tego dochodzą jeszcze wielkie szczepy białych winogron z wyspy Madery.

Na czym tak naprawdę polega ta odmienność smaków portugalskich win? Otóż Portugalia nie jest wielkim krajem, ale z racji swojego usytuowania geograficznego, podlega różnym wpływom atmosferycznym znad Atlantyku, Morza Śródziemnomorskiego, a nawet klimatu kontynentalnego. Posiada także wielką różnorodność gatunków gleby, od granitów i łupków na północy po iły i piaski na południu. To wszystko owocuje niepowtarzalną jakością tych trunków, od przeszywająco wysokiej kwasowości win z północy do wyraźnej rustykalności win z południa.

Portugalskie winiarstwo ma długą tradycję. Przyzwyczajeni do francuskiej klasyfikacji AOC ( Appellations Contrôlées ) nie zapomnijmy, że jej prekursorem była Portugalia. Już w 1756 r dekretem markiza de Pombal utworzony został pierwszy Wyznaczony Region Produkcji Wina, tzw. region upraw pod szczególnym nadzorem – po portugalsku Região Demarcada. To określenie stało się pierwowzorem dzisiejszego świadectwa pochodzenia wina.

Wyznaczone Regiony Produkcji Wina – Regiões Demarcadas – to regiony, gdzie wytwarza się wino wysokiej jakości, o specyficznych cechach, pochodzące z upraw winorośli hodowanej wyłącznie w tych regionach. Wina te oznaczone są symbolem nomenklatury unijnej VQPRD, obejmującym wina z symbolami DOC i IPR.

DOC – Denominação de Origem Controlada – dowód kontroli pochodzenia wina - to określenie nadawane winom, których produkcja tradycyjnie związana jest z konkretnym regionem geograficznym i odpowiada określonym wymogom co do rodzaju gleby, szczepów winorośli, procesów produkcyjnych, zawartości alkoholu, czasu leżakowania, itp.

IPR – Indicação de Proveniência Regulamentada – dowód produkcji według ustalonych przepisów, używany jest w przypadku win które, mimo że charakteryzują się określonymi cechami, to musza przez okres 5 lat utrzymać osiągniętą jakość, zgodnie z wymogami stosowanymi przy produkcji win o wysokiej jakości, co prowadzi w dalszej kolejności do przyznania mu symbolu DOC.

Coraz większą rolę odgrywa mniej rygorystyczna kategoria nazywana po portugalsku Vinho Regional – czyli wino regionalne. Do tej kategorii należą lepsze jakościowo wina stołowe, pochodzące z określonego obszaru uprawowego. Lista dopuszczalnych odmian winorośli jest tam szersza, maksymalny poziom zbiorów wyższy, nie ma wymogów dotyczących wieku win trafiających na rynek i mniej ścisłe są także określenia geograficzne. Wiele z tych win są to wina jednoszczepowe, bardzo popularne na rynku niemieckim i brytyjskim. Coraz większą rolę w kategorii win regionalnych, odgrywa region granitowej wyżyny na północnych obrzeżach doliny rzeki Douro, zwanej Trás– os- Montes ( „kraina za górami” ). Produkowane są tam mocne wina mieszane i wina różowe.

Vinho de Mesa – do tej kategorii należą wszystkie niższej jakości, w porównaniu z winami regionalnymi, wina stołowe.

Portugalskie winiarstwo, długo znane dość powierzchownie, obecnie ma szansę stać się w pełni docenione. Finansowa pomoc Wspólnoty Europejskiej zaowocowała w ciągu ostatnich dziesięciu lat ogromnym postępem w dziedzinie organizacji pracy w winnicach, techniki produkcji, zarządzania uprawami oraz złagodzeniem wymagań państwowej biurokracji. Portugalskie wina szybko pną się w górę hierarchii jakości. Rozwijają się nowoczesne techniki winifikacji.

Portugalskie Wyznaczone Regiony Produkcji Wina – czyli Regiões Demarcadas to:
Vinho Verde, Chaves, Valpaços, Planalto Mirandęs, Porto i Douro, Távora – Varosa, Lafőes, Bairrada, Dăo, Beira Interior, Encostas de Aire, Alcobaça, Óbidos, Lourinhă, Alenquer, Arruda, Torres Vedras, Bucelas, Carcavelos, Colares, Ribatejo, Setúbal, Palmela, Alentejo, Lagos, Portimăo, Lagoa, Tavira, Madera, Biscoitos, Pico, Graciosa.

Wina w Portugalii spożywane są we wszystkich restauracjach, barach, tawernach zwanych po portugalsku Tascas, w ogródkach kawiarnianych. Wina pite są do posiłków, przy specjalnych okazjach i bez okazji. Właściciele winnic, zwanych po portugalsku Quintas, poświęcają się nie tylko uprawie winorośli i produkcji win, ale wprowadzają także nowe formy reklamy portugalskiego winiarstwa, udostępniając swoje Quintas turystom, szukającym nowych sposobów na wypoczynek, na łonie natury, w posiadłościach o historycznych korzeniach, przechodzących z pokolenia na pokolenie, usytuowanych w miejscach malowniczych – z dala od cywilizacji. Proponowana jest odmienna forma turystyki zwana Enoturystyką – czyli podróż po kraju – po Portugalii szlakiem win. Kultura wina sięga w Portugalii najstarszych czasów. Najstarsze dowody na uprawę winorośli w regionie Douro pochodzą z epoki brązu. Nic więc dziwnego, iż znane w Portugalii powiedzenie, że „ze wszystkiego co jemy i pijemy trwa tylko wino i doskonali się w sposób zadziwiający” jest w pełni uzasadnione.

Informacje o udostępniło nam Biuro Icep – BRH Ambasady Portugalii.